გამოძიება

სა­პატ­რი­არ­ქოს ეკო­ნო­მი­კუ­რი საქ­მი­ა­ნობა და მის ირ­გვლივ არ­სებული ფი­ნან­სუ­რი აქ­ტი­ვები ძი­რი­თა­დ შემთხვე­ვებ­ში შავ ხვრე­ლად რჩება.

ბოლო ოთხი წლის (2008-2012წწ) მო­ნა­ცე­მებით იპო­თე­კუ­რი სესხის შე­დე­გად საცხოვ­რებლი­სა და პი­რა­დი ქო­ნების გა­რე­შე 172 300 ოჯახი დარჩა.

ჩინოვნიკები ქუთაისში ფლობენ უძრავ ქონებას, რომელიც ხშირ შემთხვევაში დეკლარაციაში არ არის ასახული.

ვინ როგორ იყენებს თანამდებობას ქუთაისში და რა გზით ცდილობენ ადგილობრივი ჩინოვნიკები წილების მიღებას? „ახალი გაზეთის“ ჟურნალისტური გამოძიება აღნიშნული კითხვებით ყოფილი თუ მოქმედი ჩინოვნიკების ბიზნეს ინტერესების კვალზე გავიდა.

350-დან 800 ლა­რამ­დე, და­კა­ვებული თა­ნამ­დებობის მიხედ­ვით მერყეობს იმ სახელ­ფა­სო სარ­გოს ოდე­ნობა, რო­მელ­ზეც უა­რის თქმა ადა­მი­ა­ნებს სა­კუ­თა­რი სურ­ვი­ლის წი­ნა­აღ­მდეგ დღემ­დე უწევთ.

2012 წლის 28 დე­კემბერს სა­ქარ­თვე­ლოს კა­ნონ­ში „უ­მაღ­ლე­სი გა­ნათ­ლების შე­სახებ" ცვლი­ლება შე­ვი­და. ცვლი­ლების ად­რე­სა­ტი მარ­თლმა­დი­დებლუ­რი საღ­ვთის­მეტყვე­ლო უმაღ­ლე­სი სა­გან­მა­ნათ­ლებლო და­წე­სებულებები გახდნენ. მათ 28 დე­კემბრის გა­დაწყვე­ტი­ლებით გარ­კვე­უ­ლი პრი­ვი­ლე­გიები მი­ი­ღეს - ისი­ნი, ავ­ტო­რი­ზა­ცი­ის რთუ­ლი პრო­ცე­დუ­რების გავ­ლის გა­რე­შე ავ­ტო­რი­ზებულად ჩა­ით­ვალ­ნენ 2015 წლის 1 იან­ვრამ­დე. კა­ნონ­ში შე­სუ­ლი ცვლი­ლებები სა­ქარ­თვე­ლოს პატ­რი­არ­ქსაც შეეხო და იგი ახალი უფ­ლებამო­სი­ლებით აღ­ჭურ­ვა - კა­ნონ­მა მას სა­მეც­ნი­ე­რო ხარისხების გა­ცე­მის უფ­ლება მი­ა­ნი­ჭა იგი­ვე ვა­დით.

დევ­ნილ­თა დარ­ღვე­უ­ლი უფ­ლებები, თხოვ­ნი­თა და გა­რი­გებებით მი­ღებული ახალი საცხოვ­რებელი ფარ­თები - ასეთ ფაქ­ტებსა და ის­ტო­რიებს ჰყვებიან იმე­რეთ­ში მცხოვ­რები დევ­ნი­ლები, რო­მელ­თა უმე­ტე­სობა, ყვე­ლა ზე­მოთ ჩა­მოთ­ვლი­ლი მი­ზე­ზის გა­მო, დღემ­დე გა­უ­სა­ძლის პი­რობებსა და ამორ­ტი­ზებულ შე­ნობებში ცხოვ­რობს.

„გაც­ნობებთ, რომ ამჟამად ქუ­თა­ი­სის წყალ­მო­მა­რა­გების გა­უმჯობესების მიზ­ნით პრო­ექ­ტები არ ხორ­ცი­ელ­დება და არც იგეგ­მება უახლო­ეს მო­მა­ვალ­ში" - ასე­თია ოფი­ცი­ა­ლუ­რი წე­რი­ლობითი პა­სუხი სა­ქარ­თვე­ლოს მუ­ნი­ცი­პა­ლუ­რი გან­ვი­თა­რების ფონ­დის (ქვა) მი­ერ, რო­მე­ლიც უშუ­ა­ლოდ განმხორ­ცი­ე­ლებლია ქუ­თა­ის­ში წყლის სის­ტე­მის რეაბილი­ტა­ცი­ის პრო­ექ­ტის.

მსოფ­ლიო კულ­ტუ­რუ­ლი მემ­კვიდ­რეობის ძეგ­ლთა სი­ა­ში იუ­ნეს­კომ 1994 წელს სა­მი ქარ­თუ­ლი ძეგ­ლი შეიყვა­ნა - ბაგ­რა­ტის ტა­ძა­რი და გე­ლა­თის სა­მო­ნას­ტრო კომ­პლექ­სი, მცხეთის ის­ტო­რი­უ­ლი ძეგ­ლები და ჩაჟაში. თუმ­ცა, უკ­ვე 2009 წლის­თვის მსოფ­ლიო მემ­კვიდ­რეობის კო­მი­ტეტს აღ­ნიშ­ნუ­ლი ძეგ­ლებიდან ორის - ბაგ­რა­ტის ტაძ­რის (რო­მელ­საც ავ­ტო­მა­ტუ­რად გა­დაყვა გე­ლა­თის სა­მო­ნას­ტრო კომ­პლექ­სი) და მცხეთის ის­ტო­რი­უ­ლი მო­ნუ­მენ­ტების, „საფრთხის ქვეშ მყოფ ძეგ­ლთა" სი­ა­ში გა­და­ტა­ნა მოუხდა.

ტაძ­რის შეს­წავ­ლა 2013 წლამ­დე გა­და­ი­დო, თუმ­ცა სპე­ცი­ა­ლის­ტები თავ­დამ­შვი­დების მი­ზეზს ამა­ში ნაკ­ლებად ხედა­ვენ. მა­თი თქმით გა­და­დება მხოლოდ ტექ­ნი­კუ­რი საბაბია და ის არ ნიშ­ნავს ტაძ­რის სი­ა­ში დარ­ჩე­ნას.

საბჭო­თა პე­რი­ო­დის მემ­კვიდ­რეობად ქცე­უ­ლი ქუ­თა­ი­სის უკა­ნო­ნო ნა­გავ­საყრე­ლი ეკო­ლო­გების შე­ფა­სებით „ნე­ლი მოქ­მე­დების ნაღმს" წარ­მო­ად­გენს. პრობლე­მა, რო­მელ­საც ქუ­თა­ი­სის ყოფი­ლი მე­რი შე­ე­წი­რა, დღემ­დე მო­უგ­ვა­რებელი­ა. უფ­რო მე­ტიც, ნა­გავ­საყრელ­ზე გა­კე­თებულ­მა ნი­ა­და­გის ანა­ლიზ­მა აჩ­ვე­ნა, რომ ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე არ­სებული მი­წა რა­დი­ა­ცი­უ­ლი ნივ­თი­ე­რებების მა­ღალ ფონს შე­ი­ცავს.

გაეროს ბავშვის უფლებათა კონვენციას საქართველო 1994 წელს შეუერთდა. ამით მან კონვენციით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება იკისრა. იმ კონვენციის აღსრულება, რომლის მიხედვითაც "ბავშვს დაბადებისთანავე აქვს უფლება, ჰქონდეს სახელი, გვარი და მოქალაქეობა". "ასევე უფლება აქვს, იზრდებოდეს მშობლების გარემოცვაში". "სახელმწიფო ვალდებულია დაეხმაროს მზრუნველობამოკლებულ ბავშვებს და შეუქმნას მათ ოჯახური გარემო". "ყველა ბავშვს აქვს უფლება, იცხოვროს ისეთ პირობებში, რომელიც აუცილებელია მისი განვითარებისათვის". "სახელმწიფომ უნდა დაიცვას ბავშვი ისეთი სამუშაოს შესრულებისაგან, რომელიც მისთვის საზიანოა". საზიანო კი დღეს საქართველოში ბავშვებისთვის ბევრი რამ შეიძლება აღმოჩნდეს - კანონით დაწყებული, არსებული რეალობით დასრულებული. იმ რეალობით, რომელიც გარკვეული კატეგორიის ბავშვებისთვის მომავალს ძალიან გაურკვეველს ხდის.

გაეროს ბავშვის უფლებათა კონვენციას საქართველო 1994 წელს შეუერთდა. ამით მან კონვენციით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება იკისრა. იმ კონვენციის აღსრულება, რომლის მიხედვითაც "ბავშვს დაბადებისთანავე აქვს უფლება, ჰქონდეს სახელი, გვარი და მოქალაქეობა". "ასევე უფლება აქვს, იზრდებოდეს მშობლების გარემოცვაში". "სახელმწიფო ვალდებულია დაეხმაროს მზრუნველობამოკლებულ ბავშვებს და შეუქმნას მათ ოჯახური გარემო". "ყველა ბავშვს აქვს უფლება, იცხოვროს ისეთ პირობებში, რომელიც აუცილებელია მისი განვითარებისათვის". "სახელმწიფომ უნდა დაიცვას ბავშვი ისეთი სამუშაოს შესრულებისაგან, რომელიც მისთვის საზიანოა". საზიანო კი დღეს საქართველოში ბავშვებისთვის ბევრი რამ შეიძლება აღმოჩნდეს - კანონით დაწყებული, არსებული რეალობით დასრულებული. იმ რეალობით, რომელიც გარკვეული კატეგორიის ბავშვებისთვის მომავალს ძალიან გაურკვეველს ხდის.

სწორი კვება და ჯანსაღი საკვები ბავშვის განვითარებისთვის ერთ-ერთი აუცილებელი კომპონენტია, რომელიც მათ ბავშვის უფლებათა კონვენციით აქვთ მინიჭებული. ჯანსაღი საკვებით ბავშვი ოჯახთან ერთად იმ დაწესებულებამაც უნდა უზრუნველყოს, სადაც მოზარდი იკვებება.

სწორი კვება და ჯანსაღი საკვები ბავშვის განვითარებისთვის ერთ-ერთი აუცილებელი კომპონენტია, რომელიც მათ ბავშვის უფლებათა კონვენციით აქვთ მინიჭებული. ჯანსაღი საკვებით ბავშვი ოჯახთან ერთად იმ დაწესებულებამაც უნდა უზრუნველყოს, სადაც მოზარდი იკვებება.

დასავლეთ საქართველო - ტვიში-ნამახვანი-ჟონეთი, ეს ის მონაკვეთია, სადაც ნამახვანის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადის მშენებლობის დაწყება იგეგმება. გარემოს დაცვის საკითხებზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციები და სპეციალისტები ირწმუნებიან, რომ ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობა სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნის რეგიონში არსებულ ეკოლოგიურ სიტუაციას და კიდევ უფრო რთულ მდგომარეობაში ჩააყენებს სეისმურად არამდგრად ზონას.

დასავლეთ საქართველო - ტვიში-ნამახვანი-ჟონეთი, ეს ის მონაკვეთია, სადაც ნამახვანის ჰიდროელექტროსადგურების კასკადის მშენებლობის დაწყება იგეგმება. გარემოს დაცვის საკითხებზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციები და სპეციალისტები ირწმუნებიან, რომ ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობა სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნის რეგიონში არსებულ ეკოლოგიურ სიტუაციას და კიდევ უფრო რთულ მდგომარეობაში ჩააყენებს სეისმურად არამდგრად ზონას.

კანონის წინაშე ყველა ადამიანი თანასწორია. თანასწორობის იდეა მითუმეტეს გულისამაჩუყებლად ჟღერს, როდესაც საქმე ბავშვებს ეხებათ. ყველა ბავშვი თანასწორია, თუმცა ყველა ბავშვს არ ეძლევა ერთნაირი პირობები და ერთნაირი გარემო. არ ეძლევათ ერთნაირი სტატუსი:არიან ობლები, სოციალურად დაუცველნი, მზრუნველობამოკლებულნი, ქუჩის ბავშვები, შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვები, გასაშვილებელი ბავშვები, ასევე მოსწავლეები, შეიძლება სტუდენტებიც "ბავშვის" სტატუსით და ა.შ. ამ სტატუსის ბავშვები მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყანაშია. რიგ ქვეყნებში ფუნქციონირებს ეკლესიის გარკვეული პატრონაჟის ქვეშ მყოფი საბავშვო დაწესებულებები. ისინი არიან საქართველოშიც, საქართველოს საპატრიარქოსთან არსებული პანსიონატების სახით. რომელთა მკვიდრნიც იზოლირებულ სივრცეში იზრდებიან და რომლებიც სხვა ბავშვებიდან, წლების გან¬მავლობაში გამოირჩეოდნენ და გამოირჩევიან, არა მათი სტატუსით, არამედ სწორედ უსტატუსობით.

კანონის წინაშე ყველა ადამიანი თანასწორია. თანასწორობის იდეა მითუმეტეს გულისამაჩუყებლად ჟღერს, როდესაც საქმე ბავშვებს ეხებათ. ყველა ბავშვი თანასწორია, თუმცა ყველა ბავშვს არ ეძლევა ერთნაირი პირობები და ერთნაირი გარემო. არ ეძლევათ ერთნაირი სტატუსი:არიან ობლები, სოციალურად დაუცველნი, მზრუნველობამოკლებულნი, ქუჩის ბავშვები, შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვები, გასაშვილებელი ბავშვები, ასევე მოსწავლეები, შეიძლება სტუდენტებიც "ბავშვის" სტატუსით და ა.შ. ამ სტატუსის ბავშვები მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყანაშია. რიგ ქვეყნებში ფუნქციონირებს ეკლესიის გარკვეული პატრონაჟის ქვეშ მყოფი საბავშვო დაწესებულებები. ისინი არიან საქართველოშიც, საქართველოს საპატრიარქოსთან არსებული პანსიონატების სახით. რომელთა მკვიდრნიც იზოლირებულ სივრცეში იზრდებიან და რომლებიც სხვა ბავშვებიდან, წლების გან¬მავლობაში გამოირჩეოდნენ და გამოირჩევიან, არა მათი სტატუსით, არამედ სწორედ უსტატუსობით.